U nas swobodna wymiana myśli i poglądów
Nacisnij Prosze
18 PaL 2017 - 07:34
Strona Główna :: Forum NPH :: Poczta przez www :: Download :: Linki :: FAQ 
Szukaj   
Główne Menu
· Strona główna

Moduły
· Top lista
· Ciekawe strony
· Poleć nas
· Uwagi o stronie
· Kalendarz

Frekwencja
Obecnie jest 100 gosci i 0 uzytkowników online

Witam Nieznajomy, zostań użytkownikiem już dziś.


Login
 Użytkownik
 Hasło
 Zapamietaj mnie


Nie masz jeszcze konta? Możesz je założyć. Jako zarejestrowany użytkownik będziesz miał dodatkowe przywileje jak np. konfigurowanie wyglądu strony, wysyłanie komentarzy z twoim imieniem i wiele innych.

Problemy z logowaniem?

 www.hajnowka.com.pl - Mecenas Kultury woj. Podlaskiego

Polecane strony
· Jerozolima
· Cerkiew - lokalna strona
· Regaty na zalewie Siemianówka
· Puszcza Białowieska i okolice

Bramki SMS
· Era
· Orange
· Plus
· Miasto Plusa

Rozklady PKP i PKS
· Rozkład jazdy PKS
· Rozkład jazdy PKP

Slowniki
Słownik Polsko - Białoruski

Lekarz internetowy
· Informacje medyczne
· Forum o służbie zdrowia

Ludzie związani z Hajnówką
· Piotr Gagan
· Aleksander Prokopiuk
· Andrzej Wilczyński

Współpracujemy z
Towarzystwo
Ochrony
Krajobrazu
Towarzystwo Ochrony Krajobrazu

Archiwum
· Poprzednia wersja strony
· Trochę nauki
· Poezja
· Grupa teatralna

Napisz do nas

redakcja@hajnowka.com.pl


Opracowała:
Raisa Lipka
Nauczycielka kształcenia zintegrowanego
Szkoła Podstawowa nr 5 w Hajnówce.

Współczesny nauczyciel przedszkola i kształcenia zintegrowanego- adaptacyjny technik, refleksyjny praktyk, transformatywny intelektualista.

WSTĘP

     Mija pierwsza dekada szczególnych doświadczeń w życiu naszego społeczeństwa. Doświadczenia te są implikacją procesu globalnej zmiany społecznej i ustrojowej, dzięki któremu uległy likwidacji stare struktury, systemy, wartości i normy postępowania, reformują się różne dziedziny życia. Czasy przemian to - jak pisze J. Żebrowski- okres niepewności i niedookreślenia, wolności i patologii wolności, nadziei i zagrożeń, postępu i przemocy w życiu społecznym (Żebrowski J., Bydgoszcz 1998r.).

     Myślenie o edukacji jest nierozerwalnie związane z myśleniem o przyszłości technicznej, społecznej i kulturowej , czyli o życiu ludzi. A przyszło nam żyć w ciekawych, zaskakujących i szokujących czasach. Świat nie idzie, ale pędzi do przodu. Żyjąc w epoce globalizacji należy zastanowić się jak ma przebiegać przygotowanie do życia w tak rozpędzonym świecie młodego człowieka tak, aby nie tyko z niego ,,nie wypadł", ale żeby umiał sobie w nim poradzić i aby miał wpływ na jego losy i dzieje. Wybitny fizyk W. Pauli pisze, że,, nasza epoka dotarła do punktu, w którym postawa racjonalistyczna osiągnęła kulminację swego rozwoju i odczuwana jest jako zbyt ciasna"(Pauli W.,1982, s.124).

     XXI wiek to wiek ludzi z wyobraźnią i to z wyobraźnią zwielokrotnioną, taką która pozwoli na rozwój myśli technicznej, społecznej i kulturowej. ,,W tym kontekście zrozumiałe są kłopoty systemów kształcenia, które ciągle pozostają uwikłane w "produkcję potokową", standaryzację celów, metod i zasad dydaktycznych, unifikację modeli absolwentów. ( ŁukaszewiczR., [w:] Jaworska T., Leppert R.1998, s.178).
Powszechnym staje się pogląd o nie przygotowaniu naszego społeczeństwa do twórczego wykorzystywania daru wolności, bowiem kryzys systemu wartości wynika zarówno z sytuacji społeczno- ekonomicznej, jak i z wieloletniej tradycji narodowej i stanu współczesnej kultury humanistycznej. Rzeczywistość społeczna i moralna wywiera wpływ na polską szkołę, nauczyciela wczesnej edukacji oraz proces kształcenia i wychowania.
Roman Leppert w swoim artykule pt. ,,Nauczyciel jako adaptacyjny technik, refleksyjny praktyk, transformatywny intelektualista" zdefiniował funkcjonujące modele działania nauczycieli.
     Adaptacyjny technik to ,,osobnik, który produkuje zawartości umysłów swoich podopiecznych, według nie przez siebie zdefiniowanych wzorów". Według E. Rodziewicz można stwierdzić że ,,tak pojmowany nauczyciel pełni rolę aplikatora odgórnie danych założeń". Taki nauczyciel nauczanie traktuje jako ,,rodzaj stosowanej nauki, siebie postrzega jako wykonawcę praw i zasad efektywnego nauczania".
     Refleksyjny praktyk, to według R. Lepperta ,,osoba, która w pełnionej przez siebie roli myśli o tym, co aktualnie robi,. Nauczyciel taki poddaje refleksji swoje funkcjonowanie, koncentruje uwagę na strukturze własnych przekonań, określających sposób jego myślenia i działania. Studiuje on swój warsztat pracy, przyjmowane założenia i osiągnięcia, aktualizuje doświadczenia, wprowadza zmiany w sposobie bycia nauczycielem".
      Mówiąc o nauczycielu jako ,,transformatywnym intelektualiście" R. Leppert ma na myśli ,,rzetelnie wykształconego i samodzielnie myślącego człowieka, zaangażowanego na rzecz budowania w innych ludziach mądrości i kompetencji zmiany świata społecznego". Autor stwierdza, że ,,bycie przez nauczyciela transformatywnym intelektualistą nie wyszło w naszym kraju poza ramy akademickiego dyskursu. W konsekwencji oznacza to, że wskazany kierunek refleksji jest obecnie niewykonalny".
Wzory te ukształtowały się na:

  • Przesłankach filozoficznych, oscylujących między założeniami fundamentalizmu i antyfundamentalizmu;
  • Na rodzajach pojmowania racjonalności
       - racjonalność techniczna, związana z zasadami kontroli i pewności
       - racjonalność hermeneutyczna, która koncentruje się na rozumieniu komunikacyjnych oraz symbolicznych wzorów interakcji i opiera się na zasadach krytyki i działania.

         Według R. Lepperta podstawą wyróżnionych modeli jest ,,ideologia edukacyjna". Powołuje się on na propozycje Lawrence`a Kohlberga i Rochelle Mayer i wyróżnia :

  • "ideologię transmisji kulturowej, zgodnie z nią zasadniczym zadaniem edukacji jest przekazywanie teraźniejszej generacji zasobów wiedzy, norm i wartości zebranych w przeszłości;
  • ideologię romantyczną, utrzymującą, że najważniejszym aspektem rozwoju jest to, co pochodzi od samego dziecka, zadaniem edukacji jest natomiast rozwinięcie wewnętrznych spontanicznych tendencji o pozytywnym znaczeniu;
  • ideologię progresywną, głoszącą, że wychowanie ma za zadanie podtrzymywać naturalne interakcje dziecka z rozwijającym je społeczeństwem lub środowiskiem".

    Okres ostatnich lat to- według J. Żebrowskiego - ,,czas przywracania w edukacji wizji wartości podstawowych. Jest to katalog wartości uniwersalnych, ukształtowany w dziejach ludzkości i akceptowany powszechnie. W tym katalogu szczególnie ważne to : wolność, sprawiedliwość, demokracja, pokój, prawo do życia, nieskrępowany rozwój osobowości, własna tożsamość, pluralizm, tolerancja, podmiotowość, kultura dialogu i negocjacji, etos pracy i godności". Zadaniem nauczyciela każdego szczebla edukacji jest ,,wspieranie i pomoc w otwarciu się uczniów na wartości, zatem na czyjeś dobro, pożądane dążenia i pragnienia uczniów, na wyzwalanie określonych emocji wobec ludzi i zjawisk czy sposoby zachowania w różnych sytuacjach życiowych. Rezultatem tego otwarcia i zarazem sukcesem pedagogicznym będzie upodmiotowienie tych wartości, czyli zaakceptowanie i uznanie przez uczniów jako integralnego składnika własnej osoby"(Żebrowski J., Bydgoszcz, 1998r.,s.276).
         Praca nauczyciela wczesnej edukacji i jej efekty są uzależnione od wartości i dążeń ludzkich. J. Rutkowiak (Warszawa, 1996) nakreślił obraz nauczyciela XXI wieku ,,Oto w epoce upadania autorytetów, nowej jakości kulturowej nauczyciel przyszłości to wykonawca poważnej pracy, nastawiony na zmiany zachodzące na pograniczu epok, myślący alternatywnie i innowacyjnie". Wizerunek nauczyciela współczesności determinowany jest jakością przemian kulturowych, ustrojowych i społecznych . Ważna jest jego otwartość na przemiany w różnych sferach współczesnego życia.,, Dobry nauczyciel musi przede wszystkim być człowiekiem , człowiekiem u którego na szczycie hierarchii wartości znajduje się drugi człowiek. Na naturę działań nauczycielskich składają się relacje z drugim człowiekiem, podczas których nauczyciel przekazuje strukturę wiedzy o świecie oraz system wartości. W wielu nowych pozycjach akcentuje się nauczycielski perfekcjonizm, uczestnictwo w tworzeniu wspólnego dobra, obronę zagrożonych wartości w wymiarze uniwersalnym. Częste są odwołania do koncepcji Celestyna Freineta, według której nauczyciel to człowiek wielowymiarowy, wyzwalający postawy aktywne, pobudzający do twórczości, do przekraczania granic własnych i uczniowskich możliwości. Wskazuje się, że współczesny nauczyciel to animator, mediator, kreator przyszłości, moderator sytuacji dydaktycznych, przewodnik samokształcenia, a nawet eurodoradca. Wiele uwagi poświęca się twórczej roli nauczyciela w zbiorowościach szkolnych i szerszej społeczności. Twórczość ta przejawia się w przezwyciężaniu schematów, pogłębionej refleksji nad własnym systemem wartości, niekonwencjonalnym podejściu do funkcji pedagogicznych, modyfikowaniu własnego działania, oferowaniu działań o kreatywnym charakterze" ( Plenkiewicz M).
         W obecnych poszukiwaniach modelu osobowego nauczyciela wczesnej edukacji wskazuje się, iż powinien on być zarazem wychowawcą i opiekunem, mistrzem i artystą, badaczem i przewodnikiem. Podkreśla się takie cechy jak:,,kontaktowość, optymizm pedagogiczny, serdeczne zainteresowanie dzieckiem, cierpliwość, tolerancję, odpowiedzialność za zdrowie psychiczne, bezpieczeństwo i prawidłowy rozwój dziecka( MaliszewskaB.,Lublin, 1981,s. 150).
         Zmiany społeczne zmuszają nauczyciela do pracy nad osobistym rozwojem przez całe życie. Nauczyciel wczesnej edukacji musi więc posiadać bogatą wiedzę merytoryczną, psychologiczną, pedagogiczną, kompetencje diagnostyczno- terapeutyczne, zainteresowania ogólnokulturowe, społeczne, wysoką kulturę języka, miłą powierzchowność. Nauczyciel wczesnej edukacji to człowiek aktywny , twórczy i innowacyjny. Cechy te winny przejawiać się w różnych działaniach mających na celu wspieranie wszechstronnego rozwoju osobowości dziecka przy poszanowaniu jego indywidualności i godności.
         Wydaje się, iż dzisiejsze rozważania o nauczycielu wyznaczają takie pojęcia jak : wartości wyzwania, powinności, kompetencje, kreatywność, twórczość, innowacyjność, aktywność. Współczesny nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej winien zatem sprostać nowym czasom, nowym wyzwaniom cywilizacyjnym. Ale ważne jest również uwrażliwianie na zagrożone wartości, przywracanie i uczenie dla wartości. Dziecko ma stać się podmiotem twórczym. Traktowanie dziecka jako twórczego podmiotu wymaga od nauczyciela inspirowania jego aktywności, wspierania zdolności, wspomagania rozwoju. Nauczyciel musi dążyć do wywoływania pożądanych zmian w osobowości , wiedzy i umiejętnościach wychowanka. W. Prokopiuk pisze ,,nauczyciel- pedagog powinien choćby dla samego siebie, próbować sprecyzować, kto to i kim jest człowiek dziecko. Czy to jest ,, mały człowiek; niezupełnie jeszcze człowiek; póki co jeszcze niedokonany i niedoskonały człowiek; różna od dorosłego istota? Trzeba to zwyczajne, potoczne mentalne pojmowanie zrewidować, by wniknąć głębiej w prawa rozwoju dziecka, jego wychowania, kształtowania i nauczania. Skoro dziecko to osobliwy, przedstawiciel", ,,nosiciel" dzieciństwa jako szczególnego stanu człowieczeństwa, to gdzie jest jego początek, początek gdzie koniec?"
         W społeczeństwie funkcjonuje opinia, że tylko młodzi nauczyciele mogą sprostać oczekiwaniom dzieci i młodzieży wobec edukacji nowych czasów, czasów wielkich przemian społecznych, naukowych i gwałtownych zmian technicznych. Sądzę, że R. Leppert pisząc o nauczycielu ,,adaptacyjnym techniku" miał na myśli ,,starych" nauczycieli. W. Prokopiuk zadaje pytanie,,Czy tylko ,,nowi" nauczyciele mogą zapanować nad wynikającymi z ponowoczesnego kontekstu problemami?"(w:Piwowarski R.,2003r. s.210)Szukając odpowiedzi na to pytanie W. Prokopiuk stwierdza, że problem ten sprowadza się do innego, bardziej intensywnego przygotowania tych nauczycieli do wykonywania zadań w nowej, zmienionej rzeczywistości. ,,Przed ,,starymi" nowymi nauczycielami trzeba postawić innego typu role, funkcje i zadania, a przede wszystkim wzbudzić ich nową świadomość w związku z innym kształtem współczesnego świata, człowieka, kultury, nauki oraz edukacji. Często też zdarza się, że te nowe wymogi nie są takie znów nowe, że bardziej chodzi o ożywienie tradycyjnych wymagań stawianych przed nauczycielem na bazie aktualnych warunków jego pracy, uczynienie ich bardziej adekwatnymi do istniejących kontekstów". Wydaje się więc zasadnym pytanie czy poglądy, poszukiwania kreujące model nauczyciela wczesnej edukacji zmieniły się w ostatnim dziesięcioleciu znacząco?
         W literaturze pedeutologicznej sprzed 1989roku podkreślano szczególną odpowiedzialność nauczyciela wczesnej edukacji, bowiem jego zadaniem było ukształtować dziecko i przygotować do spełniania roli ucznia. ,,Wrażliwość poznawcza, estetyczna i moralna uczniów sprawia, że jak nigdy później w toku nauki szkolnej, wykazują gotowość utożsamiania się z nauczycielem i całkowite do niego zaufanie"(J. Walczyna, 1968, s. 19).
         "Wizerunek lub model nauczyciela wczesnej edukacji ukazywano w aspektach: osobowościowym (wartości i powinności), prakseologicznym i kompetencyjnym ( wiedza i umiejętności), przy czym jest to układ dynamiczny i wzajemnie powiązany. Sylwetkę takiego nauczyciela cechuje zintegrowana struktura postaw, cech osobowości, zainteresowań i umiejętności. Na pierwszym planie znajdowały się cechy osobowościowe podkreślające: serdeczność, cierpliwość, rozsądek, wyrozumiałość, życzliwość, pilność i dokładność(Radwiłłowiczowie, 1981r.).
         Wszelkie źródła literatury pedagogicznej niezwykle podkreślały podmiotowe traktowanie dziecka . Takie podejście niepodważalne również w dzisiejszej pedagogicznej pracy jest niezbędne dla wywołania pożądanych zmian w osobowości, wiedzy i umiejętnościach dziecka. W takim układzie sferą dominującą w pracy nauczyciela było i jest dostrzeganie, rozumienie i respektowanie potrzeb dziecka . To właśnie one stają się wyznacznikiem i przewodnikiem naszych wszelkich działań. Aby nauczyciel sprostał tym zadaniom musi odznaczać się umiejętnością kontaktu z uczniami, czynną empatią, taktem pedagogicznym , umiejętnością stawiania wymagań i konsekwencji w ich egzekwowaniu, musi szanować godność dziecka. Sprostanie tym zadaniom nie zależy od tego czy jest się ,,starym" czy ,,nowym" nauczycielem . Nauczyciel nie może być nastawiony do dziecka instrumentalnie, nie może z konieczności wykonywać swojego zawodu, być nauczycielem z przypadku. W. Prokopiuk stwierdza ,,Jeżeli zaś chodzi o jego kompetencje, to znajomość przedmiotu nauczania ( merytorycznych treści ) nie jest ani pierwsza ani najważniejsza. Bardzo istotne stają się kompetencje psychologiczne: znajomość praw rozwoju dzieci, warunków ich życia, kształtowanie gotowości do nauki, zdolności, wysokiego stopnia percepcji i niwelowanie trudności, rozumienie natury dziecka, wnikanie w jego istotę- cała więc hermeneutyczna sztuka pracy z nim"(w: Piwowarski R. 2003, s.214). Oprócz cech osobowościowych w sferze kompetencji zawodowych zawsze wskazywano na konieczność posiadania odpowiednio rozległej wiedzy rzeczowej, psychologicznej, pedagogicznej niezbędnej do pracy z małym dzieckiem. Wiedzę tę należy ustawicznie aktualizować i pogłębiać, albowiem praca ta wymaga wiedzy wielokierunkowej składającej się na dydaktykę pracy z małym dzieckiem ,a temu może sprostać nauczyciel, którego określa się mianem ,,refleksyjnego praktyka".
         Jak widać z przedstawionych tu poglądów nie uległy one radykalnym przemianom. I dawniej i dziś najwyższym dobrem w pracy nauczyciela było i jest dziecko i jego potrzeby, to ono jest wyznacznikiem wszelkich przemyśleń i działań pracy pedagogicznej.
         Czy to znaczy, że nie ma wśród nas nauczycieli ,,adaptacyjnych techników"? Z całą pewnością są i każdy z nas od czasu do czasu przejawia postawy charakterystyczne dla tego modelu. Nauczyciel jako tradycjonalista niechętnie przyjmuje proponowane zmiany. Analiza uwarunkowań postaw nauczycieli wskazuje na źródła nauczycielskiego tradycjonalizmu, leży on zarówno w charakterze instytucji zatrudniającej nauczycieli, w zasadach rekrutacji do tego zawodu i w typie pracy. Nauczyciel ,,adaptacyjny technik" w swej pracy wybiera metody, którymi jego uczono, bądź takie, które sam wypracował, natomiast w stosunku do zaleceń nowych teorii dydaktycznych zachowuje dystans. Wypracowanie ,,strategii umożliwiających przetrwanie" w kontaktach z dziećmi jest pracochłonne i trudne, stąd też bierze się niechęć do zmiany wypracowanych sposobów działania. Nauczyciel w swej pracy z dziećmi jest samotny. Sam musi zmierzyć się z grupą, musi więc dopasować metody działania do swoich możliwości, gustów i temperamentu. Na ogół ceni swoją niezależność i sposób, w jaki egzekwuje władzę nad uczniami. Wszelkie te czynniki powodują pewną inercyjność zachowań nauczycieli, opory wobec zmian, a także niechęć do pomysłów, które zmieniłyby ich bezpieczne miejsce pracy w ,,wyścig szczurów". Boją się konkurencji, którą wprowadza reforma.

         Motorem działania i probierzem sukcesów nauczyciela były i są wynikające z osobowości, ambicji i chęci dążenia samorealizacyjne, inwencja, otwartość, pewne zdolności artystyczne. Właśnie te cechy , a może czynniki osobowościowe wpływają na tworzenie się twórczych, kreatywnych umiejętności dydaktycznych i wychowawczych, które warunkują rozwój każdego nauczyciela. Dziś nauczyciel musi być nastawiony na wszelkie zmiany zachodzące na pograniczu epok, musi myśleć alternatywnie i innowacyjnie podejmować nowe wyzwania. Nie ma tu znaczenia wiek , ale ważna jest otwartość na przemiany w różnych sferach życia. Obecnie głównym zadaniem stojącym przed współczesnym nauczycielem jest ,, przygotowanie uczniów do świadomego wyboru wartości, rangowania ich i hierarchizowania"(W. Prokopiuk w: Piwowarski R., 2003 s. 215).
         "Człowiek spełnia się w działaniu. Działanie ludzkie ma charakter upośredniony, ,,narzędziowy" i jednocześnie społeczny, jest współdziałaniem z innymi ludźmi i poprzez innych ludzi. Im większe upośrednienie, tym więcej możliwości i więcej zagrożeń. Swoim przedmiotowym działaniem człowiek zwiększa niejednoznaczność rzeczywistości, a tym samym wzmaga czynnik ewentualności i zaskoczenia. W tej koncepcji działanie ludzkie stanowi początek ludzkiego świata. (…) Stanowisko ujmujące człowieka jako istotę, która nie jest dana, lecz podlega procesowi autokracji znajduje swoją egzemplifikację w znanym twierdzeniu F. Bacona ,,człowiek to świat człowieka". Świat ludzki tworzy sam człowiek konstruując i kreując drogą okrężną, pośrednio swoją własną istotę"
         Tak więc działanie ludzkie jest początkiem ludzkiego świata. Człowiek budując swój świat buduje jednocześnie samego siebie, a budowa ta nigdy nie ma końca. Działanie jest więc warunkiem wszelkiego tworzenia, ale tworzenia opartego na refleksji i zmianach, które refleksje wykonują. Działanie oparte na przekazaniu wiedzy w sposób tradycyjny, wykonawczy , techniczny jest charakterystyczne dla nauczyciela rzemieślnika definiowanego jako adaptacyjnego technika. Rola takiego nauczyciela nie wymaga wgłębiania się we własne działanie, w analizowanie jego przeprowadzenia i przewidywanie skutków, planowanie zmian w celu podniesienia efektów. Taki nauczyciel przyjmuje postawę wyjaśniająco interpretującą. Prezentowanie takiego podejścia do nauki, pracy w dzisiejszych czasach jest niedorzeczne. W pracy z dzieckiem należy tworzyć klimat humanistyczny. Kształtując osobowość dziecka nauczyciel przede wszystkim oddziałuje nań własną osobowością, stąd wzięło się powiedzenie ,,jaka pani, takie dzieci". Aby przygotować dzieci do istnienia i działania w świecie demokratycznym i wolnym najpierw musimy sami nauczyć się korzysta z tej wolności i czerpać ze świata to, co nas rozwija, uszlachetnia, czyni godnymi i wartościowymi do pełnienia funkcji nauczyciela. Aby sprostać takiemu zadaniu musimy być zdolni do refleksji nad własnym działaniem. ,,Refleksja dotycząca działania pojawia się w odpowiedzi (jako reakcja zwrotna) na ,,wstrząs", którego doznaje praktyk zaskoczony nieoczekiwanym pojawieniem się w sytuacji, w której działa, jakiegoś incydentu, nowego elementu. Postawiony wobec konieczności ,,ogarnięcia" tego, co się dzieje, może zatrzymać się na chwilę w środku działania, aby pomyśleć, co dalej robić. Może też kontynuować działanie i ,,myśląc w biegu" modyfikować swe zachowanie. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z refleksją nad działaniem, w drugim zaś z refleksją w trakcie działania"(Gołębniak B. D., 1998, s. 120).
         Każdy refleksyjny nauczyciel dokonuje ciągłej oceny nie tylko zachowania dzieci, ale przede wszystkim wnika we własne postępowanie. Przez cały czas buduje siebie, ciągle ,,staje się" nauczycielem, ciągle czuje niedosyt i ciekawość, potrafi postrzegać to samo nurtujące zagadnienie na wiele różnych sposobów, podlega ciągłemu procesowi zachodzącej w nim samooceny. ,, Wielu prowadzi dzienniki, w których zamieszcza zapiski natury osobistej. Przez pisanie dzienników nauczyciele stawiają sobie pytania na które nie łatwo odpowiedzieć ani im, ani im uczniom.(…) Oprócz poddawania swych działań ciągłej samoocenie refleksyjni nauczyciele są wytrwali w dążeniu do celów. Regularnie oceniają swoje postępy(…),stawiają sobie wysokie standardy"(Scott G. Paris, Linda R. Ayres, 1997s.102-105).
         Nauczyciel refleksyjny stale wzbogaca swoją wiedzę, niełatwo go usatysfakjonować, bowiem rzadko jest on zadowolony ze swoich postępów pedagogicznych i dlatego dąży do ciągłego, dalszego rozwoju. ,,Czuje się on odpowiedzialny za sukces swoich uczniów i uważa swoje zachowanie za klucz do ich sukcesów"( j. w. s. 105).
         Samoocena, której ciągle dokonuje nauczyciel refleksyjny stanowi o przemianach osobowości, znacznie ułatwia wychodzenie poza nabyte wcześniej przez lata praktyki przyzwyczajenia oraz ułatwia widzenie rzeczy z nowej, innej perspektywy.
         Dla wielu nauczycieli takie podejście do kształcenia jest czymś nowym . Przejawianie takich postaw i prezentowanie takiego sposobu pracy budzi niechęć i dezaprobatę koleżanek. Taki nauczyciel rzadko może liczyć na współpracę innych pedagogów, a czasem nawet dyrektora. Sądzę, że nauczyciele prezentujący model nauczyciela refleksyjnego są jeszcze w naszych placówkach nielicznymi prekursorami i podejmują samotne wysiłki bez większego zaangażowania i wsparcia współpracowników. Jest to z pewnością utrudnione nie tylko względami wynikającymi z technicznego sprawowania swojego zawodu, ale także względami społecznymi. Udział w różnego rodzaju szkoleniach oraz studiach podyplomowych jest w większości wypadków odpłatny. Bardzo rzadko zdarzają się sytuacje, kiedy bezpłatnie można skorzystać z kursu a tym bardziej ze studiów. Niestety pensja nauczycielska nie często pozwala na udział w tego rodzaju doskonaleniu. Jednak mimo wszystkich przeszkód zmiana w myśleniu nauczycieli jest koniecznością nie do uniknięcia. Następuje ,,schyłek modeli opartych na taśmie produkcyjnej i myśleniu ,,fabrycznym" w łańcuchu standaryzacji- specjalizacji - synchronizacji - koncentracji - maksymalizacji - centralizacji. Rozliczne konsekwencje tego punktu widzenia są przez nas ciągle doświadczane, a nierzadko jeszcze stwarzają nowe iluzje starego modelu. Odwracający się porządek polega przede wszystkim na tym, że o ile w XX wieku produkcja ,,tworzyła" innowacje, o tyle na początku kolejnego stulecia zapowiada, iż innowacje stają się podstawową produkcją; w pierwszym przypadku wystarczyła inteligencja jako zdolność przystosowania się do nowych wymagań, w drugim - konieczne są wynalazki wyobraźni.(…)Perspektywa gospodarcza przełomu stuleci we wszystkich odmianach systemów kształcenia wymusza preferowanie wiedzy jako ,,paliwa" dla tworzenia innowacji technologicznych. Mówiąc jeszcze inaczej, przestarzałe tradycyjne funkcje przede wszystkim edukacji szkolnej, jakie zawierały się w zdobywaniu wiedzy i jej akumulowaniu poprzez encyklopedyczne sumowanie, powinny zmierzać coraz wyraźniej w kierunku takich zmian, których zasadniczym celem będzie kształtowanie zdolności transformacji wiedzy na efektywne rozwiązywanie problemów w polu o niejednoznacznej identyfikacji"(ŁukasiewiczR.[w:]JaworowskaT.,LepperR.,1998,s.179-180). W tak rozumianej edukacji może odnaleźć się tylko twórczy i refleksyjny nauczyciel, dążący wciąż do własnego rozwoju poprzez ciągłe stawanie się nauczycielem.

      Bibliografia:
    1. Brzezińska A., Misja edukacji elementarnej, ,,Edukacja i dialog"1998, nr 2.
    2. Gołębniak D.,Zmiany edukacji nauczycieli, wiedza- biegłość- refleksyjność, Toruń- Poznań,1998.
    3. Kwiatkowska H., Nowa orientacja w kształceniu nauczycieli, Warszawa1998.
    4. Leppert R., Nauczyciel jako adaptacyjny technik, refleksyjny praktyk, transformatywny intelektualista, [w:] Rozwój nauczyciela w okresie transformacji W. Prokopiuk (red.) Białystok 1998.
    5. Łukasiewicz R., Alternatywy w kształceniu: szanse i ograniczenia[w:]Wprowadzenie do pedagogiki, Jaworska T., Leppert R.,Kraków, 1998.
    6. Maliszewska B., Metodyka i technika sukcesu w nauczaniu początkowym, [w:] Materiały naukowo- dydaktyczne, J. Olszański (red.), Lublin, 1981.
    7. Paris S.G., Ayres L. R.,Stawanie się refleksyjnym uczniem i nauczycielem,Warszawa, 1997.
    8. Plenkiewicz M., Nauczyciel wczesnej edukacji w okresie przemian społeczno- ustrojowych, ,,Wychowanie na co dzień"2000, nr 9.
    9. Pomykało W., Nauczycielskie zainteresowania, ,,Oświata i Wychowanie"1998, nr5.
    10. Prokopiuk W., Obraz nauczyciela w kontekście reformującego się systemu edukacji narodowej, [w:]Dziecko- nauczyciel- rodzice, R. Piwowarski Warszawa- Bydgoszcz 2003.
    11. Radwiłowiczowie M. i R. Nauczyciel klas początkowych, Warszawa 1981.
    12. Rutkowiak J., Rozwój zawodowy nauczyciela a szkoła, Warszawa 1981
    13. Walczyna J., Integracja nauczania początkowego, Wrocław, 1968.
    14. Żebrowski J., Nauczyciel wobec wyzwań współczesnej cywilizacji i świata wartości, [w:] Przemiany i przyszłość pedagogiki wczesnoszkolnej, E. Stucki(red.), Bydgoszcz1998.
  • PostNuke :: Wsparcie PostNuke :: Programiści 

    Użytkownicy portalu nie mogą wykorzystywać tekstów do celów komercyjnych bez wiedzy i pozwolenia Redakcji www.hajnowka.com.pl. Kopiowanie, redagowanie i wykorzystywanie w innych celach publikowanych tu tekstów wymaga indywidualnej zgody Redakcji.

    Kontakt do Redakcji  redakcja@hajnowka.com.pl

    Prywatna strona prowadzona społecznie przez grono przyjaciół.
    Kontakt: redakcja@hajnowka.com.pl



    Fatal error: Call to a member function Execute() on a non-object in /includes/pnSession.php on line 401